Terapia resynchronizująca - czynniki złego rokowania

Przemysław Mitkowski

Streszczenie

Zastoinowa niewydolność serca stanowi narastający problem kardiologii klinicznej. Wydatki systemu opieki zdrowotnej związane z diagnostyką i leczeniem pacjentów z tą jednostką chorobową w 2011 roku przekroczyły 400 milionów złotych. Kwota wydatków jest z pewnością niedoszacowana. Chorzy z obniżoną frakcją wyrzutową i wydłużeniem czasu trwania zespołów QRS stanowią populację obciążoną wysokim ryzykiem zgonu. Poza optymalnym leczeniem farmakologicznym, stymulacja resynchronizująca poprawiła rokowanie w tej grupie pacjentów. Niestety, mimo kierowania pacjentów zgodnie z obowiązującymi zaleceniami do tego typu leczenia, wciąż około 30-40% chorych nie odnosi z niego korzyści. Wyjaśnieniem zjawiska może być nieoptymalny wybór pacjentów, ograniczenia związane z techniczną stroną wykonania zabiegu implantacji układu resynchronizującego oraz progresja choroby podstawowej, współistnienie innych chorób wpływających na przeżycie, zaburzenia rytmu i problemy techniczne związane z działaniem układu w okresie obserwacji. Podsumowując, na podstawie dostępnej wiedzy, optymalny kandydatem do leczenia przy użyciu stymulacji resynchronizującej jest: kobietą, z inną niż niedokrwienna etiologią niewydolności serca, pozostający w II-III (IV) klasie zaawansowania klinicznego niewydolności serca wg NYHA mimo optymalnej farmakoterapii trwającej ponad 3 miesiące, z rytmem zatokowym, u którego stwierdza się cechy istotnej asynchronii skurczu w badaniu echokardiograficznym oraz u którego czas trwania zespołu QRS wynosi ?150 ms i ma on morfologię bloku lewej odnogi pęczka Hisa.

Summary

Congestive heart failure is an incremental problem in clinical cardiology. Health care system expenditure to cover cost of its diagnosis and treatment exceeded 100 Mio Eur in 2011 in Poland. This number is probably underestimated. Patients with reduced ejection fraction and prolonged QRS duration are at particularly high risk of death. Besides optimal medical therapy a cardiac resynchronization therapy improved long term outcome in this group of patients. Unfortunately, despite selecting candidates to this mode of treatment according to the current guidelines, still approximately 30-40% of patients do not respond to this therapy. This phenomenon could be explained by: suboptimal patient selection, technical limitations related to the implantation procedure and progression of underlying disease, comorbidities, arrhythmia and technical problems with the implanted system. According to the current knowledge the highest probability to respond to cardiac resynchronization therapy has a patient, who is female, with non-ischemic cause of heart failure, is in NYHA functional class II-IV, in sinus rhythm, has evidence of mechanical asynchrony and in whom QRS duration is over 150 ms with LBBB pattern.