Stymulacja serca i terapia resynchronizująca zalecenia ESC 2013 - stała stymulacja serca w chorobie węzła zatokowego blokach przedsionkowo-komorowych, blokach odnóg i odruchowych utratach przytomności

Cardiac pacing and cardiac resynchronization therapy (ESC guidelines 2013) - cardiac pacing in sick sinus syndrome, atrio-ventricular block, bundle branch block, reflex syncope

Przemysław Mitkowski, Tomasz Grotowski

Streszczenie

Zalecenia ESC z 2013 r. dotyczące stałej stymulacji serca i terapii resynchronizującej obszernie omawiają wskazania do tych rodzajów terapii. Analizując dane literaturowe, dokonano przeglądu wcześniejszych zaleceń z 2007 r. oraz zmieniających się wskazań do stymulacji resynchronizującej, które pojawiały się w zaleceniach dotyczących diagnostyki i leczenia niewydolności serca. W dokumencie omówiono wyniki badań klinicznych stanowiących podstawę określenia poszczególnych rekomendacji. Znacznie zaostrzono w nim kryteria dotyczące stymulacji serca w zespole chorego węzła zatokowego, ograniczając je w praktyce do objawowych form tego zespołu. Usunięto wskazanie do stymulacji serca w bezobjawowym bloku przedsionkowo-komorowym drugiego stopnia typ 1. Podniesiono rekomendację do leczenia za pomocą stałej stymulacji serca do klasy I wskazań u chorych u chorych z utratami przytomności i dominującą odpowiedzią kardiodepresyjną w czasie masażu zatoki tętnicy szyjnej. Dokument zawiera także rekomendacje dotyczące preferowanych trybów stymulacji serca w poszczególnych wskazaniach. 

Słowa kluczowe

stymulacja serca, terapia resynchronizująca, choroba węzła zatokowego, blok przedsionkowo-komorowy, bloki odnóg, odruchowe utraty przytomności

Summary

2013 ESC Guidelines on cardiac pacing and cardiac resynchronization therapy discuss in details indication for both treatment modalities. Based on available litera ture Authors reviewed former guidelines published in 2007 and consecutive guidelines on diagnosis and treatment of heart failure. In the Guidelines the results of clinical trials on which current recommendations were established has been presented. The criteria for permanent pacing in patients with sick sinus syndrome become limited almost only to symptomatic cases. Cardiac pacing in patients with asymptomatic type 1 second degree AV block is no longer recommended. The indication for pacing in patients with syncope and dominant cardio-inhibitory response to carotid sinus massage was up-graded from class IIa to I. In the Guidelines there are also recommendations on preferred mode on pacing in respective indications.

Keywords

cardiac pacing, resynchronization therapy, sick sinus syndrome, atrio-ventricular block, bundle branch block, reflex syncope