Stymulacja serca i terapia resynchronizująca Zalecenia ESC 2013 - wskazania do leczenia niewydolności serca przy użyciu stymulacji resynchronizującej

Cardiac pacing and cardiac resynchronization therapy ESC guidelines 2013 - Indications for cardiac resynchronization therapy in patients with heart failure

Przemysław Mitkowski, Ewa Guźniczak

Streszczenie

Poprzednie zalecenia ESC dotyczące stymulacji serca ukazały się w 2007 r. i od tego czasu nie były uaktualniane. Znaczna liczba publikacji i postęp w dziedzinie leczenia niewydolności serca przy użyciu stymulacji resynchronizującej znalazły odbicie w kolejnych zaleceniach ESC dotyczących diagnostyki i leczenia niewydolności serca. Obecne zalecenia systematyzują wiedzę i upraszczają wskazania w zakresie CRT, wskazując jednocześnie na przestrzeń, w której ze względu na brak dostatecznego udokumentowania nie można wyciągnąć ostatecznych wniosków. Zdecydowanie największe korzyści z terapii resynchronizującej odnoszą chorzy z rytmem zatokowym, niewydolnością serca w klasie II-IV (ambulatoryjnej) z LVEF ≤ 35%, czasem trwania zespołu QRS ≥150 ms i morfologią LBBB, a także chorzy z podobną charakterystyką kliniczną (ale bardziej zaawansowaną niewydolnością serca – NYHA III i IV) i migotaniem przedsionków, u których udaje się uzyskać blisko 100% stymulacji dwukomorowej. Często wymaga to wykonania ablacji łącza przedsionkowo-komorowego. Celowa jest także rozbudowa dotychczasowego układu do CRT u chorych z klasycznymi wskazaniami do stymulacji, u których wysoki odsetek stymulacji komór przyczynił się do pogorszenia wydolności serca.

Słowa kluczowe

stymulacja serca, stymulacja resynchronizujaca, niewydolność serca, migotanie przedsionków, blok przedsionkowo-komorowy, choroba węzła zatokowego

Summary

Former ESC guidelines on cardiac pacing were published in 2007 and since then they has not been updated. Numerous papers and progress in the field of heart failure treatment with cardiac resynchronisation therapy was reflected in consecutive ESC guidelines on diagnosis and treatment of heart failure. Current guidelines systematize knowledge, simplify indications for CRT usage and indicate areas in which insufficient evidence do not permit do draw final conclusions. The highest benefit from CRT can obtain patients in sinus rhythm, with chronic heart failure, NYHA II-IV, with decreased LVEF ≤35%, prolonged QRS ≥150 ms and LBBB morphology. Similar improvements can be noticed in HF patients with atrial fibrillation and similar clinical characteristics, more advanced symptoms (NYHA III and IV), in whom the biventricular pacing rate is close to 100% (sometimes AV junction ablation is necessary to obtain such a high rate of pacing). It is justified to perform up-grade to CRT in patients currently paced because of presence of classical indication in whom high rate of RV pacing facilitate progression of heart failure.

Keywords

cardiac pacing, cardiac resynchronization therapy, heart failure, atrial fibrillation, atrio-ventricular block, sick sinus syndrome