Odpowiedź na CRT: kliniczne, elektrokardiograficznie, echokardiograficznie, biochemiczne wykładniki skuteczności CRT

CRT response. clinical, electrocardiographic, echocariographic and biochemical markers of CRT success

Michał Orszulak, Katarzyna Mizia-Stec

Streszczenie

Terapia resynchronizująca (Cardiac Resynchronization Therapy, CRT) jest obecnie uznaną formą leczenia pacjentów z zaawansowaną niewydolnością serca z upośledzoną funkcją skurczową lewej komory (Heart Failure with reduced Ejection Fraction, HFrEF). Skuteczność CRT została potwierdzona w wielu badaniach klinicznych. Równocześnie ocenia się, że wśród pacjentów leczonych CRT około 30-40% nie odpowiada na terapię (non-responders).
Powszechnie stosowana definicja zakłada, że skuteczność terapii resynchronizującej określa się jako zmniejszenie objawów niewydolności serca i/lub poprawę rokowania w porównaniu do leczenia bez zastosowanej terapii. Obecnie wyodrębniono ponad 17 kryteriów pozytywnej odpowiedzi na CRT. Kryteria stosowane przy ocenie odpowiedzi na CRT dzieli się na kliniczne (najczęściej stosowane: redukcja klasy NYHA o ≥ 1 klasę) i echokardiograficzne (najczęściej stosowane: redukcja LVESV > 15%). Nie ma jednoznacznej odpowiedzi, które z kryteriów stosowanych do oceny CRT jest najważniejsze. Zmniejszenie nasilenia objawów nie musi iść w parze z poprawą rokowania – i odwrotnie. Ponadto zgodność pomiędzy poszczególnymi kryteriami w wyodrębnianiu responderów jest bardzo niska.
Oceniając odpowiedź na CRT, można wziąć pod uwagę wiele współczynników. Wielowarstwowość i złożoność problemu odpowiedzi na terapię CRT nadal pozostawia nam wiele pytań i niejasności, a poszukiwania idealnego markera wciąż trwają. Artykuł ten przedstawia kliniczne, elektrokardiograficzne, echokardiograficzne i biochemiczne wykładniki skuteczności CRT.

Abstract

Cardiac Resynchronization Therapy (CRT) is approved form of treatment patients with Heart Failure with Reduced Ejection Fraction (HFrEF). Efficiency of CRT has been proven in many clinical trials. Approximately 30-40% patients treated with CRT do not respond to therapy (non-responders).
The most common definition of CRT response is that the patient has fewer symptoms and/or better clinical outcomes with this therapy than without it. Currently, there is more than 17 different criteria for a positive response to CRT. Criteria used to assess the response to CRT can be divided as clinical (the most commonly: decrease in NYHA class ≥ 1) and as echocardiographic (the most commonly: reduction in LVESV > 15%). There is no clear answer which criteria should be used to evaluate CRT efficacy. Reducing the severity of symptoms does not follow with improved outcome, and vice versa. In addition, agreement is poor among different criteria used to define response to cardiac resynchronization therapy. Many factors could be taken into account when assessing the response to CRT. Complexity of response to CRT therapy still leaves us with many questions and uncertainties, and the research for the ideal marker is still in progress.
This article presents the clinical, electrocardiographic, echocardiographic and biochemical markers of efficacy of CRT.