Zaburzenia rytmu i przewodzenia w chorobach układowych tkanki łącznej cz. 4. Reumatoidalne zapalenie stawów

Arrhythmias and conduction in systemic diseases of connective tissue. Part 4. rheumatoid arthritis

Magdalena Pelczarska, Małgorzata Peregud-Pogorzelska, Jarosław Kaźmierczak

Streszczenie

Choroby układowe tkanki łącznej to grupa przewlekłych schorzeń zapalnych o nieznanej etiologii, która charakteryzuje się uszkodzeniem wielu układów i narządów. Cechą charakterystyczną wszystkich chorób układowych są złożone zaburzenia immunologiczne. Do najczęściej wymienianych przyczyn zaburzeń rytmu i przewodzenia należą: zapalenie i postępujące włóknienie miokardium i układu bodźcoprzewodzącego, zapalenie drobnych naczyń z upośledzeniem mikrokrążenia wieńcowego, zapalenie osierdzia, niedokrwistość, zwiększona aktywność prozakrzepowa oraz przyspieszona progresja miażdżycy. Opinie na temat częstości i znaczenia klinicznego opisywanych zmian w sercu są różne. Zmiany w układzie sercowo-naczyniowym w reumatoidalnym zapaleniu stawów (RZS) nie występują często, są jednakże czynnikiem negatywnym rokowniczo, mogą determinować ciężkość przebiegu choroby i stanowić przyczynę śmiertelnych powikłań.

Słowa kluczowe

choroby reumatologiczne, reumatoidalne zapalenie stawów, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia przewodnictwa

Abstract

Systemic connective tissue diseases are a group of chronic inflammatory disorders of unknown etiology, characterized by failure of numerous organs and systems. A characteristic feature of all systemic diseases are complex immunological disorders. The most frequently mentioned causes of arrhythmias and conduction disorders includes: inflammation and progressive fibrosis of myocardium and conduction system, inflammation of the small vessels with disability of the coronary microcirculation, pericarditis, anemia, increased prothrombotic activity and accelerated progression of atherosclerosis. Views on the frequency and clinical significance of the described changes in the heart are different. Changes in the cardiovascular system in rheumatoid arthritis (RA) are not common, however, are negative prognostic factor that may determine severity of the disease, and cause fatal complications.

Keywords

connective tissue diseases, rheumatoid arthritis, cardiac arrhythmias, conduction disorders