Nowe wytyczne Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego: arytmie komorowe i nagła śmierć sercowa

W trakcie kongresu Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC) 2015 opublikowano nowe wytyczne poświęcone komorowym zaburzeniom rytmu serca i zapobieganiu nagłej śmierci sercowej. Uprzednie wytyczne pochodzą z 2006 roku, ale w międzyczasie publikowano inne dokumenty wytycznych i uzgodnień ekspertów międzynarodowych dotyczące częściowo tej tematyki.

Oto kilka uwag na temat tego dokumentu: co nowego, a co nie uległo zmianie.

  • Po raz pierwszy zaleca się zabezpieczenie w trakcie sekcji zwłok osób zmarłych nagle, szczególnie młodych, materiału biologicznego dla przeprowadzenia analizy DNA, co pozwali na wykrycie ewentualnej choroby uwarunkowanej genetycznie, głównie kanałopatii (I/C). Może to mieć znaczenie dla członków rodzin.
  • Wszczepialny rejestrator pętlowy - zaleca się, gdy objawy występują rzadko, a podejrzewa się przyczynę arytmiczną (I/B).
  • Wskazania do ICD w ramach prewencji wtórnej nagłej śmierci sercowej oraz w ramach prewencji pierwotnej w niewydolności serca sformułowano jak w wytycznych ESC 2012 poświęconych niewydolności serca czyli klasa NYHA II lub III i frakcja wyrzutowa lewej komory (LVEF) ≤35%, optymalne leczenie farmakologiczne i przewidywane przeżycie w dobrym stanie czynnościowym powyżej 1 roku. Oznacza to, że decydujące znaczenie ma nadal wielkość LVEF, którą należy oceniać u każdego chorego po zawale przed wypisem ze szpitala i po 6-12 tygodniach (I/C).
  • Nie zaleca się wykonywania różnych badan nieinwazyjnych (TWA, późne potencjały itp.) dla stratyfikacji ryzyka we wczesnym okresie po zawale (III/B). Można natomiast rozważyć u takich chorych z LVEF≤ 40% wykonanie programowanej stymulacji komór (IIb/B).
  • Po raz pierwszy określono wskazania do wszczepienia podskórnego kardiowertera defibrylatora serca (IIa/C i IIb/C) i do zewnętrznego defibrylatora typu „kamizelka” (IIb/C).
  • Wskazania do CRT są identyczne jak w wytycznych ESC 2013 „Stymulacja serca i resynchronizacja”.
  • Zaleca się wykonanie pilnej ablacji u chorych z jednokształtnym częstoskurczem komorowym „zależnym od blizny”, gdy jest ustawiczny lub jest to burza elektryczna (I/B). Wobec rozszerzenia wskazań do ablacji w różnych arytmiach komorowych eksperci podkreślają konieczność wykonywania wszystkich trudniejszych zabiegów w doświadczonych ośrodkach elektrofizjologicznych. Dotyczy to np. arytmii w kardiomiopatii rozstrzeniowej, arytmogennej prawokomorowej, bez choroby strukturalnej ale lewokomorowych, pilnych ablacji.
  • Zmodyfikowano kryteria diagnostyczne niektórych kanałopatii.