Elektroterapia u dorosłych z wrodzonymi wadami serca

Electrotherapy in patients with grown-up congenital heart defect

Przemysław Mitkowski, Barbara Dominik, Michał Waśniewski

Streszczenie

Postęp w leczeniu chorych z wrodzonymi wadami serca powoduje, że obserwuje się w tej grupie pacjentów wieloletnie przeżycia. Chorzy ci niejednokrotnie, z powodu zaburzeń bodźcotwórczości, przewodzenia oraz rozwoju niewydolności serca, wymagają implantacji stymulatorów serca lub kardiowerterów-defibrylatorów. Terapia ta może być z powodzeniem stosowana w ośrodkach referencyjnych przez lekarzy dysponujących głę- boką wiedzą w zakresie anatomii wady, szczególnie po jej chirurgicznej korekcji. Przed zabiegiem często ko- nieczne jest wykonanie badań obrazowych, pozwalających na ustalenie anatomii spływu żylnego oraz ewen- tualnych zwężeń i niedrożności. Alternatywą dla implantacji układów przezżylnych są systemy nasierdziowe, które należy preferować u chorych z rezydualnymi przetokami wewnątrzsercowymi, protezami zastawkowy- mi w pozycji trójdzielnej, brakiem dostępu do jam serca przez układ żylny (np. spowodowany jego niedrożno- ścią). Niekiedy dla osiągnięcia zamierzonego efektu klinicznego należy stosować modyfikacje procedury im- plantacji lub wspomagać ją innymi technikami inwazyjnymi, pozwalającymi na uzyskanie dostępu do jam ser- ca. Stymulatory bezelektrodowe i kardiowertery podskórne pozwolą na skuteczne wdrożenie elektroterapii przy zwiększeniu bezpieczeństwa chorego.

Słowa kluczowe

wrodzone wady serca u dorosłych, stymulacja serca, wszczepialne kardiowertery-defibrylatory

Summary

Progress in the treatment of patients with grown-up congenital heart defects results in longer survival. Some of them because of problems in pulse formation, conduction abnormalities, life threatening arrhythmia or development of heart failure will require pacemaker or cardioverter-defibrillator implantation. Such treatment could be successfully offered in reference center by physicians with deep knowledge of defect anatomy, mainly after surgical correction. Before implantation procedure imaging examination is mandatory to establish cardio- vascular anatomy and exclude stenosis or occlusion of veins or buffles. Alternative to transvascular approach are epicardial systems, which should be preferred in case of residual intracardiac shunts, valvular prosthesis in tricuspid position and inability to obtain trans-vein access. Sometimes it is necessary to employ modifications to implantation procedure or use other invasive techniques to facilitate access to cardiac chambers. Leadless pace- makers and subcutaneous cardioverter-defibrillators will allow successful implementation of electrotherapy in this group of patients with increased safety and efficacy.

Keywords

grown-up congenital heart disease, pacing, implantable cardioverter-defibrillator